• Przygotuj pomieszczenie w którym będzie kąpany niemowlak. Pomieszczenie powinno być ogrzane do temperatury 24^oC.
• połóż przewijak na stabilnej powierzchni (np. na pralce, na stole, na szafce). Nie ustawiaj przewijaka na wannie. Krępuje ruchy i grozi zsunięciem.
• Na przewijaku połóż gruby ręcznik. Przygotuj sobie drugi gruby ręcznik w zasięgu ręki.
• Również w zasięgu ręki przygotuj sobie sterylne waciki, oliwkę, krem, ubranko na zmianę, pieluchę lub pampersa, czapeczkę (najlepiej ze ciągaczem).
• Jeśli wanienka jest przystosowana to połóż ją na wannie (jeśli ma zabezpieczenia) albo włóż ją do wanny. Jeśli masz miejsce możesz położyć ją na innym stoliku. przygotuj sobie mydło. Napuść wody do wanienki (ilość uzależnij od rozmiarów niemowlaka). Woda powinna mieć temperaturę w granicach 30–35^oC. Lepiej aby woda miała temperaturę 35^oC — nie wystygnie za szybko zanim zaczniesz kąpać.
• Złóż pieluchę wzdłuż i włóż ją do wanienki aby dziecko miało na czym leżeć
• Jeśli masz już wszystko przygotowane, przynieś niemowlaka. Zamknij drzwi do pomieszczenia w którym kapiesz.
• Rozbierz dziecko z ubranka i z pampersa (pieluchy)
• Przykryj nagie ciałko kocykiem na którym leży. Teraz trzeba zadbać o oczy, uszy i nos. Oczy przemyj wacikiem w kierunku nosa. Również mokrym (wyciśniętym ) wacikiem umyj małżowiny niemowlaka ale nie wkładaj wacików do środka ucha. Jeśli dziecku zebrała się woskowina, weź watę, zmocz, zwiń w rulonik (dobrze wyciśnij) i bardzo delikatnie staraj się wyciągnąć woskowinę. Następnie przemyj nosek i usuń ewentualną wydzielinę.
• Nadszedł czas aby wykąpać dziecko.
  • W zależności jak jest wygodniej: złap lewą ręką pod główkę, i kark niemowlaka. Prawą zła za pupę przytrzymując prawą nóżkę.
  • Delikatnie włóż dziecko do wanienki opierając pupą o dno.
  • Na początek delikatnie polewaj wodą tułów niemowlaka. Następnie przejdź do mycia ciałka.
  • Najpierw delikatnie mokrą dłonią przemyj twarz dziecka
  • Namydl dłoń i umyj brzuszek ruchami kolistymi
  • namydloną dłonią następnie umyj obie nóżki (dokładnie w zagłębieniach)
  • teraz w ten sam sposób umyj dziecku rączki (mydłem)
  • namydl dłoń. Palce kciuk i wskazujący ułóż w literę C i umyj delikatnie szyjkę niemowlaka
  • teraz należy umyć plecki i pupę niemowlaka. W tym celu musisz wyjąć dziecko z wanienki i położyć je sobie na przedramieniu. Dziecko będzie leżało brzuszkiem na Twoim przedramieniu. Złap dobrze dziecko pod pachy w taki sposób aby między twoimi kciukami a palcami wskazującymi znalazły się ramiona dziecka. Jeśli czujesz, że dobrze złapałaś, podnieś je i połóż je sobie brzuszkiem na przedramieniu. Teraz dziecko “zwisa” z Twojej ręki. Namydl dłoń i umyj plecki oraz dokładnie pupę. Kiedy skończysz ponownie złap dziecko pod ramionka i włóż do wanienki. Pamiętaj aby tak złapać (zawsze) aby kontrolować główkę Główka nie może odchylać się do tyłu.
  • Jak już włożysz dziecko do wanienki to zostało jeszcze umycie główki. Tym razem delikatnie namydl dłoń i umyj główkę. Musisz zadbać aby woda z mydłem nie dostały się do oczek.
• Nadszedł drugi trudny moment podczas kąpieli. Wyciągnięcie dziecka. Tak jak na samym początku złap dziecko pod główkę i kark a drugą ręką pod pupę. Kiedy dziecko będzie już pewnie leżało w Twoich dłoniach powoli aczkolwiek zdecydowanie wyciągnij je z wanienki i połóż na ręczniku na przewijaku.
• Przykryj niemowlaka ręcznikiem i delikatnie osusz skórę (nie wycieraj a osuszaj).
• Mycie pępka: jeśli końcówka pępowiny jeszcze nie odpadła należy delikatnie przemyć ją spirytusem, sprawdzić czy nie ma zaczerwienień lun stanów ropnych i założyć nowy wyjałowiony gazik. Jeśli pępowina odpadła należy przemyć spirytusem dno pępka. Zabiegi te powtarza się aż do całkowitego zagojenia pępka.
  Higiena narządów płciowych
  • U dziewczynki delikatnie odchyl wargi sromowe i gazikiem zmyj wydzielinę. Należy to robić bardzo delikatnie aby nie uszkodzić błony śluzowej. Następnie oliwką natrzyj zakamarki między wargami sromowymi. W okresie noworodkowym srom dziewczynki jest bardzo nabrzmiały i wydziela dużo wydzielin. Dlatego trzeba bardzo dokładnie tą wydzielinę usuwać. Po około 6 tygodniach srom nabierze “normalnych” rozmiarów. Okolic wokół sromu nie powinno się myć mydłem.
  • u chłopca należy oliwką posmarować dokładnie wszystkie zagłębienia wokół pachwiny i worka mosznowego. Nie należy ściągać napletka ale tylko delikatnie odchylić i oczyścić wacikiem
• Teraz możesz już cale ciałko dokładnie natrzeć oliwką, założyć pampersa i ubrać niemowlaka
• Załóż czapeczkę dziecku i zanim wyjdziesz z pomieszczenia otwórz na chwilę drzwi aby wyrównała się temperatura pomiędzy pomieszczeniami
• Otul dziecko drugim kocem (aby go nie zawiało) i zanieś do łóżeczka

Powyższy opis w czytaniu wydaje się bardzo skomplikowany. Na szczęście w praktyce jest do dosyć proste. Jeśli na początku nie radzisz sobie z umyciem plecków (przerzucenie dziecka na przedramię), możesz na razie tego nie robić. Pomału nabierzesz wprawy i będzie szło coraz lepiej. Jest kilka zasad których trzeba podczas kąpieli przestrzegać:

• Na początku niemowlak podczas kąpieli będzie prężył się, sztywniał, rozrzucał rączki i płakał. Nie przejmuj się tym. Niemowlak tak reaguje na nowe bodźce które są dla niego jeszcze szokiem.
• Niemowlak będzie płakał albo kwilił jak będziesz go trzymała na przedramieniu.
• Niemowlak będzie zawsze przez długi czas płakał jak będziesz mu myła główkę. To samo będzie podczas zakładania czapeczki. Jak każdy niemowlak — nie lubi jak mu się coś robi przy główce.
• Podczas kąpieli cały czas mów do dziecka co robisz. Pomiędzy myciem poszczególnych części ciała rób króciutkie przerwy i polewaj niemowlaka wodą
• Dziecko zawsze będzie (przez długi) czas płakało podczas mycia głowy
• Ustal sobie kolejność mycia poszczególnych części ciała (np: brzuszek, lewa nóżka, prawa nóżka, lewa rączka itd) aby dziecko zapamiętało kolejność. Wtedy pomału będzie wiedziało co nastąpi dalej i nie będzie zdezorientowane. Z czasem zacznie nawet pomagać
• NIGDY PODCZAS KĄPIELI NIE SPUSZCZAJ Z OCZU SWOJEGO DZIECKA NAWET NA UŁAMEK SEKUNDY. Jeśli zapomniałaś czegoś sobie przygotować, poproś aby ktoś Ci to przyniósł. Jeśli akurat jesteś sama, zawiń dokładnie dziecko w ręcznik, weź je na ręce i idź po zapomnianą rzecz z dzieckiem.
• Podczas wkładania i wyciągania niemowlaka z/do wanienki zawsze musisz być przygotowana na gwałtowny ruch dziecka
• Zadbaj aby podczas kąpieli dziecku nie wlewała się woda do uszu.
• Uważnie bacz aby dziecko nie zachłysnęło się wodą
• Pierwsze kąpieli dla dziecka to duży szok. Postaraj się aby kąpiel z czasem stała się dla niego przyjemnością
• Nie myj dziecka od razu. Pozwól dziecku troszkę “swobodnie popływać” w wodzie. Niemowlak zna to środowisko bo do tej pory był w Twoim brzuszku otoczony wodami płodowymi.
• I nie bój się swojego dziecka

Z czasem jak niemowlak będzie dorastał kąpiele staną się dla niego prawdziwą przyjemnością. W trakcie kąpieli, nabierając doświadczenia, zauważysz jaką wodę lubi niemowlak, na jakie gesty czy słowa się uspokaja.

Czy dziecko trzeba kąpać codziennie

Nie. Nie trzeba. Przez pierwszy miesiąc — dwa należy jednak kąpać dziecko codziennie. Później można dziecko kąpać co drugi dzień. Oczywiście najlepiej samemu jest stwierdzić kiedy dziecko musi być bezwzględnie kąpane. Jeśli dziecko zachoruje, lepiej zapytać lekarza czy można kąpać. Zależy też kiedy urodzi się niemowlak. Latem należy raczej kąpać codziennie, szczególnie kiedy są bardzo upalne dni. Natomiast zimą można kąpać co drugi dzień.

Kolka to trudny do zdefiniowania przypadek ciągłego, napadowego i trudnego do ukojenia płaczu u noworodka. Pierwsze objawy pojawiają się z reguły około 3. tygodnia życia i trwają przez 3–4 miesiące (tzw. 100 dni płaczu).  Kolka przytrafia się zarówno dzieciom karmionym naturalnie, jak i tym na mleku modyfikowanym.

Nie każdy płacz i prężenie to od razu kolka. Młodzi rodzice mają tendencję do definiowania w ten sposób każdego ataku płaczu u swojego dziecka. O kolce niemowlęcej mówimy zaś dopiero wówczas, gdy ataki pojawiają się cyklicznie i nie da się ich w żaden sposób ukoić. Lekarze diagnozując kolkę kierują się często „regułą trzech”: dziecko krzyczy, pręży się, podkurcza nóżki i napina mięśnie brzucha co najmniej 3 razy w tygodniu, przez co najmniej 3 godziny i nie krócej, niż przez 3 tygodnie. Ataki pojawiają się najczęściej popołudniu i wieczorem. Rozpoznanie kolki następuje oczywiście dopiero po wykluczeniu innych chorób, np. infekcji, zapalenia ucha środkowego czy męczących zaparć.

Naukowcy wciąż zastanawiają się nad rzeczywistymi powodami pojawiania się u tak dużej grupy noworodków tej przykrej dolegliwości. Generalnie za przyczynę kolek uznaje się zaburzenia niedojrzałego układu pokarmowego u maluszków, a za powód płaczu (czasami wręcz krzyku) dziecka — po prostu ból brzuszka. Czasami za kolkę może być odpowiedzialna alergia dziecka na składniki mleka matki lub mleka modyfikowanego lub po prostu przejedzenie.  Obecnie opracowywane są też teorie wskazujące na przyczyny psychologiczne (stres i nerwy rodziców) czy neurologiczne (niedojrzałość układu nerwowego).

Jak pomóc maluchowi?

Chociaż rodzice zdają sobie sprawę, że kolka to dolegliwość przejściowa i nie będzie trwała wiecznie, trudno im zachować zimną krew na widok ewidentnie cierpiącego dziecka. Najgorsze, co jednak mogą zrobić (a co na ogół niestety robią) to miotać się nerwowo z płaczącym dzieckiem na rękach i próbować na oślep coraz to nowszych „cudownych metod”. Nie ma bowiem jednej, sprawdzonej i stuprocentowo pewnej metody leczenia kolki.

Najważniejsze, to samemu być spokojnym i wierzyć, że to co się dzieje jest normalne i wkrótce minie. Płaczące i prężące się dziecko trzeba wziąć delikatnie na ręce, przytulić, kołysać, nosić. Jeśli dziecko na to pozwoli, można je włożyć do chusty i tak poruszać się po domu — ciepło ciała rodzica, bicie jego serca oraz delikatny masaż, który będzie towarzyszył jego ruchom może złagodzić objawy kolki (zwłaszcza, jeśli mają podłoże emocjonalne).  Jeśli dziecko nie chce być noszone, można spróbować delikatnie pomasować jego brzuszek (zawsze zgodnie z ruchem wskazówek zegara!) lub przyłożyć do niego ciepły termofor. Niektórzy rodzice chwalą metodę ogrzewania brzuszka suszarką do włosów (kojąco działa podobno nie tylko ciepłe powietrze, ale też jednostajny szum urządzenia) ale nie jest to w pełni bezpieczna metoda — nietrudno poparzyć maluszka gorącym powietrzem lub przestraszyć nagłym hałasem. Doraźnie pomóc może też ciepła kąpiel, jednak stres związany z rozbieraniem i ubieraniem może w efekcie jeszcze pogorszyć ból i stres u malucha, a działanie terapeutyczne takiej kąpieli wcale nie jest pewne. I wreszcie lekarstwa — w Internecie krążą legendy o sprowadzanych z zagranicy kropelkach na bazie simetikonu, które są w stanie cudownie uleczyć kolkę. Niestety, gastrolodzy dziecięcy mają na ich temat niezbyt dobre zdanie, choć nie zmienia to faktu, że część rodziców jest przekonana, że ich dzieciom pomogły. Jak jest w rzeczywistości — trudno powiedzieć. Na pewno jednak nie należy podawać dziecku żadnych leków bez porozumienia z pediatrą!

Najważniejsze, to być blisko dziecka w tych trudnych tygodniach, okazywać mu dużo czułości, cierpliwości, być dla niego oparciem. Nosić gdy tego potrzebuje, przytulać i uspokajać. I nie załamywać się, jeśli okaże się, że powyższe czynności nie przynoszą efektów — kolka prawdopodobnie potrwa tyle, ile musi, czyli magiczne 100 dni, jednak bliskość i wsparcie mamy czy taty dodadzą maluszkowi otuchy i zapewnią mu poczucie bezpieczeństwa.